Bij het vergelijken van warmtepompen kom je bijna altijd de COP tegen. Hoe hoger de COP, hoe efficiënter de warmtepomp lijkt te werken. Toch vertelt dit getal maar een deel van het verhaal.
Een warmtepomp kan op een bepaald moment een hoge COP halen, terwijl het totale verwarmingssysteem toch niet optimaal functioneert. Om te begrijpen waarom, moet je verder kijken dan alleen het rendement van de warmtepomp.
Wat betekent COP bij een warmtepomp?
COP staat voor Coefficient of Performance. Het getal geeft aan hoeveel warmte een warmtepomp produceert ten opzichte van de elektriciteit die daarvoor nodig is.
Heeft een warmtepomp bijvoorbeeld een COP van 4? Dan betekent dit onder de gemeten omstandigheden dat ongeveer 1 kWh elektriciteit wordt gebruikt om 4 kWh warmte te leveren.
Dat klinkt eenvoudig, maar de COP verandert continu. De buitentemperatuur, watertemperatuur en warmtevraag van de woning hebben allemaal invloed.
Een COP uit een brochure is daarom niet automatisch hetzelfde als het rendement dat je thuis het hele jaar behaalt.
Een hoge COP is maar één meetmoment
Stel dat een warmtepomp onder gunstige omstandigheden een COP van 5 haalt. Dat zegt iets over dat specifieke moment.
In de praktijk moet de warmtepomp ook draaien wanneer het buiten koud is, wanneer hogere watertemperaturen nodig zijn en wanneer de woning maar weinig warmte vraagt.
Daarom wordt voor een volledig jaar ook vaak naar de SCOP gekeken. Die geeft een beter beeld van de prestaties over een langere periode.
Maar zelfs de SCOP vertelt niet alles over hoe goed het complete verwarmingssysteem is ontworpen.
Vaak starten en stoppen kan een probleem zijn
Een warmtepomp werkt het liefst langere tijd achter elkaar op een laag vermogen. Wanneer hij steeds kort aan- en uitschakelt, noemen we dit pendelen.
Dit kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer de woning op dat moment minder warmte nodig heeft dan de warmtepomp minimaal kan leveren.
Ook te weinig waterinhoud in het verwarmingssysteem kan hierbij een rol spelen.
De warmtepomp verwarmt het aanwezige water dan snel. De gewenste temperatuur wordt bereikt, de compressor stopt en korte tijd later begint hetzelfde proces opnieuw.
Op zo’n moment kan de warmtepomp tijdens het draaien best een goede COP laten zien, terwijl de werking van het totale systeem toch niet ideaal is.
De aanvoertemperatuur maakt veel verschil
Een warmtepomp hoeft minder hard te werken wanneer hij water op een relatief lage temperatuur kan leveren.
Daarom passen systemen met vloerverwarming vaak goed bij een warmtepomp. Radiatoren kunnen ook gebruikt worden, maar het benodigde temperatuurtraject moet wel bij de woning en installatie passen.
Hoe hoger de temperatuur die de warmtepomp moet maken, hoe groter het temperatuurverschil met de buitenlucht en hoe harder de warmtepomp meestal moet werken.
Alleen kijken naar de COP van het apparaat zonder naar het afgiftesysteem te kijken geeft daarom een onvolledig beeld.
Ook de rest van de installatie telt mee
Een warmtepomp staat niet op zichzelf. De regeling, circulatiepompen, radiatoren, vloerverwarming, leidingwerk en eventuele warmteopslag werken allemaal samen.
Een goed systeem moet daarom niet alleen een hoge COP halen. Het moet ook comfortabel verwarmen, logisch geregeld zijn en aansluiten bij de warmtevraag van de woning.
Daarbij zijn onder andere het vermogen van de warmtepomp, de minimale modulatie en de hoeveelheid water in het systeem belangrijk.
Kan extra warmteopslag helpen?
In sommige installaties kan extra systeeminhoud of een buffervat helpen om warmte tijdelijk op te slaan.
De warmtepomp kan hierdoor in bepaalde situaties langer achter elkaar draaien en de opgeslagen warmte kan later door het verwarmingssysteem worden gebruikt.
Dat betekent niet dat iedere warmtepomp automatisch een groot buffervat nodig heeft. De juiste oplossing hangt af van de warmtepomp, woning, regeling en het afgiftesysteem.
De Hydrobag is ontwikkeld om een grotere hoeveelheid warmte op te slaan zonder dat daarvoor een groot traditioneel buffervat midden in de woning hoeft te staan. Door de flexibele vorm kan de warmteopslag bijvoorbeeld op plaatsen worden toegepast waar een standaard buffervat lastig past.
Kijk naar het complete warmtepompsysteem
Een hoge COP van een warmtepomp is positief, maar het mag niet het enige getal zijn waarop je een installatie beoordeelt.
Een goed werkend systeem draait om de combinatie van warmtepomp, afgiftesysteem, regeling, temperaturen en voldoende systeeminhoud.
Pas wanneer al deze onderdelen goed op elkaar zijn afgestemd, krijg je een beter beeld van hoe efficiënt de installatie in de praktijk werkelijk functioneert.
